| Hoşgeldin ziyaretçi, forumlarımızda iyi vakit geçirmenizi dileriz. burayı tıklayarak forumlarımızı kullanmaya başlamak için üye olabilirsiniz. Üyelik ücretsizdir. |
|
| |
|
|
|
|
 |
Kayýtlý Kullanýcý
Konu sayısı
428
24-02-2008, 13:09:53
|
KÜRT TARÝHÝ
Etimoloji
Coðrafya
Dil
Tarih
Antik Çaðda Kürtler
Mezopotamya & Kürtler
Subaru Krallýðý
Guti Krallýðý
Mitanni Ýmparatorluðu
Komagene Krallýðý
Korduene Krallýðý
Sophene Krallýðý
Adiabene Krallýðý
Dicle & Fýrat
Anadolu-Mezopotamya Kaynaklarý
Greko-Roma Kaynaklarý
Ýran Kaynaklarý
Behistun Yazýtlarý
II. Orta Çaðda Kürtler
Moses Khorenatsi
Tabari
Baladhuri
Firdausi
Thomas Artsruni
Kaþgarlý Mahmut
Yakut Ýbn Hamavi
Marco Polo (
Hamdullah Al-Mustaufi Al-Qazwini
Kanûnî Sultan Süleyman
Ýdrisi Bitlisi
Nicolas de Nicolay
�?eref Han
Evliya Çelebi
Kürt Tarihine Giriþ
Kürtler, Ortadoðu’nun en eski halklarýndan olup Toros daðlarýndan Zagros daðlarýna kadar uzanan coðrafyada yaþayan ve Hint-avrupa dil grubuna ait bir dil konuþan halkdýr. Yaþadýklarý coðrafyanýn adý tarihsel olarak Kürdistandýr, baþka bir tanýmla ise kuzey Mezopotamya da denilebilir. Tarihi kaynaklar Kürtlerin tarihini 5000 yýl geriye götürmektedir.
Etimoloji
“Kürt” isminin kaynaðý tarihsel olarak çok eskilere dayanmaktadýr. Bazý araþtýrmacýlara göre Kürt teriminin temelinde KUR kelimesi yatmakta olup Sümer kökenlidir. Sümerce'de KUR, dað demektir. TÝ eki aidiyeti ifade eder. Böylelikle KURTÝ kelimesi daðýn halký anlamýna gelmektedir. Bu ismin geçmiþi M.Ö. 3000'lere kadar dayanmaktadýr. Kürdistan coðrafyasý bilindiði gibi daðlýk bir bölgedir. O çaðlarda insanlara coðrafyalarýyla veya yaþam tarzlarýyla baðlantýlý adlar verilirdi. Kürtlerinde iþte bu daðlýk coðrafyada binlerce yýldýr yaþamasýndan dolayý bu adý almýþ olduklarý ileri sürülmektedir. Sümercedeki KURTÝ adý, Greklerede 2200 yýl önce Kurdienne (Kürt memleketi) diye geçmiþtir.
The Name Kurd And Ýts Philological Connections adlý yazýsýnda Driver, listesini yazýtlardan çýkardýðý Kurti, Karda, Karduk, Gord, Kord, Cardakes, Cyrtii, vd gibi sonekleri farklý dillere göre deðiþse de hepsi ortak bir krd/krt öðesi içeren tüm bu adlarýn ayný kökten geldikleri ve etnik olarak iliþkili olduklarý sonucuna varmýþtýr.
Dr. Asad Khailany’nin yaptýðý araþtýrmalarda binlerce yýllýk tarihi kaynaklar Kürtleri þöyle kaydetmiþtir:
Dr. Asad Khailany's researches based on thousands of historical resources.
Sümerler - Karda, Kurti ve Guti,
Babiller - Garda ve Karda,
Asuriler - Qurti ve Guti,
Grekler - Kardukh ve Gordukh,
Ermeniler - Kortukh ve Gortai-kh,
Persler - Gurd veya Kurd,
Süryaniler - Kardu ve Kurdaye,
Ýbraniler ve Keldaniler - Kurdaye,
Aramaik ve Nesturiler - Kadu,
Erken islamik dönemlerin Arap yazarlarý - Kurd (çoðul Akrad),
Avrupalýlar ise M.S. 7. yüzyýldan itibaren - Kurd demiþlerdir.
Milattan önceki tarihlerde Mezopotamya’da tarih sahnesine çýkmýþ birçok kavimlerin Kürt asýllý olduðu yapýlan araþtýrmalarda ortaya çýkmaktadýr. Mesela isimleri tarihlerde anýlan; Subaru, Kurti, Guti, Lulu, Kusi, Kassit, Mitanni, Med, Mannai, Urartu, Karduk, Cyrtii, Gord, Kord, Kardakes v.s. gibi kavimlerin çoðunun Kürd olmasý yüksek olasýlýktýr. Etimolojik olarak incelendiðinde bugünkü Kürtlerin atalarýndan bahsedildiði anlaþýlmaktadýr.
Coðrafya
1896, Ortadoðu Haritasý ve Kürdistan
Kürtler, aslen Türkiye, Ýran, Irak, Suriye, Ermenistan devletlerinin sýnýrlarý içinde ve tarihsel olarakda Kürdistan diye adlandýrýlan coðrafyada yaþayan, Aryan kökenli etnik gruba mensup kiþilerdir. Kürt halký`nýn kesin olarak nüfusu belli deðildir; bu sayý, kaynaða göre 20 milyon ile 50 milyon arasýnda deðiþmektedir. Kürtlerin çoðunluðu Sünni Müslümandýr. Ýran'da yaþayan Kürtlerinin çoðunluðu Sünni, diðerleri Ahli-Hak ve �?ii'dir. Ayrýca Alevi, Yezidi, Yahudi, Zerdüþt ve Hýristiyan Kürtlerde vardýr. Avrupada ise 1.5 milyondan fazla Kürt yaþamaktadýr.
Dil
Kürt dili Hint-Avrupa dil ailesi içinde yer almaktadýr. Bu ailede yer alan Ýran dil grubu, Kürtçeyi de içermektedir. Daha açýkcasý Kürtçe Ýrani diller ailesinin kuzeybatý grubu içindedir ve Farsça’dan baðýmsýzdýr.
Kürtçe, bugün Türkiye, Ýran, Irak, Suriye, Ermenistan diye bilinen deðiþik devletlerin sýnýrlarý içinde yaþamakta olan ve tarih boyunca Kürdistan olarak bilinen coðrafyada konuþulur. Dünyada tahminen 25-30 milyon insan tarafýndan konuþulmaktadýr. Kürtçe, Irak ve Kürdistan Özerk Bölgesinde resmi dil olarak tanýnmýþdýr.
Filolog (Dilbilimci) Abdülmelik Fýrat’e göre Kürtçede 100 binin üzerinde kelime vardýr.
Kürt edebiyatý, halk edebiyatý ve yazýlý edebiyat olarak ikiye ayrýlýr. Sözlü edebiyat, yani halk edebiyatýnýn tarihi binlerce yýl öncesine kadar dayanýyor. Yazýlý edebiyat ise bin yýl öncesine kadar dayanýyor. Hemadani Baba Tahir (935-1010), Kürt edebiyatýnýn ilk yazýlý örneðini, bin 100 yýl önce Ýran'da Arap alfabesiyle Kürtçe yazmýþtýr.
Kürtçe’nin eski ve güçlü edebi ürünlere sahip diðer bir lehçesi de Kurmanci lehçesidir. Kurmanci lehçesiyle bu güne kadar ulaþmýþtýr þiirler yazan Kürt þairleri arasýnda ilk akla gelenler Elîyê Herîrî (1425-1495), Feqîyê Teyran (1590-1660), Melayê Cizîrî (1570-1640) ve Ehmedê Xanî (1650-1707)'dir. Ehmedê Xanî'nin Mem û Zîn adlý ünlü eseri ilk kez 1730'da çevrilip yayýnlanmýþtýr.
Tarih
Kürtlerin Anadolu'nun en eski halklarýndan biri olduðu yapýlan genetik, etnografik, linguistik, etimolojik ve arkeolojik araþtýrmalarla gün ýþýna çýkmaktadýr. Dünyanýn her köþesinde halklar yaþadý. Ama Mezopotamya'nýn, Zagros'un ayrýcalýðý var. Yazýnýn keþfedildiði yer burasý. Atýn ilk ehlileþtirildiði, ilk tekerleðin döndüðü, ilk aritmetik, týp, ilk teleskopun yapýldýðý, ilk destanýn söylendiði, ilk þiirin yazýldýðý, ticaret, dýþ iliþkiler, diplomasi, barýþ antlaþmalarý, ilk türküler, ilk yontular, ilk tapýnak, ilk mutfak, ilk þarabýn keþfi ve ilk tiyatronun yaratýldýðý insanlýða kucaðýný açmýþ bir yöre. Ýþte bunlarýn hepsinde Kürt halkýnýn alýn teri vardýr. Mezopotamya bölgesini Mezopotamya yapan Dicle ve Fýrat nehir isimleride Kürtlerden kaynaklanmaktadýr.
I. Antik Çaðda Kürtler
Medeniyetin beþiði olan Mezopotamya yöresinin antik halklarýndan biri olan Kürtler hakkýnda bir çok eski tarihçi ve coðrafyacý binlerce yýl evvel yazdýklarý kitaplarda bahsetmektedir. Bu kitaplarda ve eserlerde Kürtlerin antik çaðlardan bu yana yer aldýðý, kurduðu birçok beylik, krallýk ve devletlerden bahsedilmektedir. Özellikle Yunanlý ve Romalý tarihçiler Kürt tarihinin aydýnlanmasýna ýþýk tutmaktadýr. Anadolu, Mezopotamya ve Ýran kaynaklarý Kürtlerden bahsetmektedir.
Mezopotamya & Kürtler
Subaru Krallýðý
Subarular’ýn yazýlý tarihi hakkýnda ilk bilgileri Hitit tabletlerinden almaktayýz. Buna göre yörenin ilk sakinleri Mitanni adýnda bir devler kuran Hurriler olmuþtur. M.Ö. 3000 ve 4000 yýllarýnda bölgede Subarular'ýn yaþadýklarý ve Fýrat isminin bu halk tarafýndan verildiði ileri sürülmüþtür. Subarular'ýn Hurriler'le ayný kökten geldikleri ve yeryüzünde madeni ilk iþleyen kavim olduklarý bilinmektedir. Hatta iþlenen madenlerin Mezopotamya'ya da ihraç edildiði anlaþýlmaktadýr. Mezopotamya'da geliþen kültürlerin kökenini burada aramanýn daha doðru olacaðý kanaatindedirler. M.Ö. 17. yüzyýl içindede Subarular Mitanni Krallýðý’ný kurdu.
Subarularýn Kürt olduðuna dair tezler vardýr. “Subar”larýn diðer adý “Suvar”dýr. Subaru kelimesi Kürtçedeki �?ivan kelimesinin bozulmuþ hali olduðu iddia edilmektedir. Kürtçede “�?ivan” Çoban demektir. Kürtlerin önemli bir bölümü bugünde çoban hayatý sürdürmektedir. Erbil’de Subarularýn bir bölümünün yaþadýðý yerde tarihi Kürt aþiret konfederasyonu olan Zubari konfederasyonu Subari/Subaru adýný halen taþýmaktadýr. Irak’da dýþiþleri bakanlýðý yapmýþ Hoþyar Zebari adýnda bir Kürt bakan dahi vardýr.
(www.armedforcesjournal.com 'dan alýntýdýr)
|
Yazdır
|
|
Site Kurucusu
Konu sayısı
475
15-03-2007, 17:56:24
|
Kaos paylaþýma açtýðýn yazýlarýna kaynak belirtirmisin. Aksi durumda silinmesi gerekecektir. Sitemizin bu konudaki hassasiyetini defalarca dile getirmeye çalýþtýk. ßu yüzden lütfen özellikle ciddi anlam arzeden konularda kaynak belirtmeyi unutmayalým.
__________________________________________________
 Site Kuralları'na Aykırı içerik paylaşan ve kuralları ihlal eden kullanıcılara, kurallarda yazılı yaptırımlar uygulanacaktır. |
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu başlangıcı
Konu sayısı
428
24-02-2008, 13:09:53
|
kaynak yazmýþtým yaaa nasýl çýkmamýþ gerçekten bilmiyorum ama eklediðimden eminim neyse uyarýn için saol hatam içinde özür dilerim
|
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu sayısı
647
15-10-2007, 13:39:05
|
paylaþým güzel biraz dar anlamda olmuþ baþka bir baþlýk altýnda bundan daha geniþ bilgi vardý ama o da dar sayýlýrdý bu baþlýk altýna daha ilgi çekici kaynaklarý mevcut ve dha saðlam bilgiler aktarýlmasý faydalý olur birilerine kaynak niteliði atþýyabilir en azýndan sürekli ziyaret ederiz bu baþlýðý
|
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu başlangıcı
Konu sayısı
428
24-02-2008, 13:09:53
|
valla ben bulduðum kadarýný yazdým ama araþtýrmaya devam edeceðim
|
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu sayısı
199
24-04-2008, 14:27:55
|
tarihin en eski medeniyetlerinin baþýnda mezopotamya medeniyeti gelmektedir yani anlaþýlacaðý odur ki kürt tarihi çok eski ve köklü bi tarihtir.ancak yýllardan beri inkar edilen kürt halký ile birlikte kürt tarihide yok edilmeye çalýþýlmaktadýr bugünkü tarih ders kitaplarýnda kürtler hep isyanlarla anýlmaktadýr isyanlarýn olduðu doðrudur ama bu isyanlar hep varolma isyanlarý olmuþtur sen gelip binlerce yýllýk tarihi olan bir halký DAÐ TÜRKÜ diye nitelendirirsen yazýlý kaynaklarýný yok edersen önemli þahsiyetlerini dar aðacýnda sallandýrýrsan sürgüne gönderirsen sonuçta bu olur. 
|
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu sayısı
161
21-07-2008, 12:04:07
|
kaos güzel bir paylaþýmda bulunmuþsun. tþkler
|
|
Yazdır
|
|
|
teþekkür ederim syah desteðin için saðol.haklýnýn yanýnda olmak insaný her zaman haklý kýlar.haksýz olanlarda hakka gelsinler kapýmýz açýk.dýþarda býrakmayýz merak etmeyin.
|
|
Yazdır
|
|
Kayýtlý Kullanýcý
Konu sayısı
27
17-03-2008, 17:25:55
|
Ý�?TE TARÝHÝMÝZ Ý�?TE KANITI TARÝHÝMÝZLE GURUR DOYUYORUZ.FAKAT NEDEN BU FA�?ÝSTLERÝN BÝZ KÜRTLERÝ KABULLENMEK ÝSTEMEDÝKLERÝNÝ ANLAMI�? DURUMDA DEÐÝLÝM.BÝLDÝÐÝM TEK �?EY �?U O D BÝZÝ KISKANDIKLARI >>>>>>DEM DEMA AZADÝYE<<<<<<
|
|
Yazdır
|
|
|
| Kimler online? |
Online kullanıcı:
0
Online misafir: 5
|
|
| Forum istatistiği |
|
Yanıtlar833, Yazılar :6186, Üyeler :1344
Hoşgeldin yeni kullanıcı, birbaska |
|
